ظاهرا معناي اين روايت و روايات مشابه اين است كه عقول و خردهاي مردم...........

در حديثي از امام صادق (ع) چنين مي‎خوانيم
«اَلْعِلْمُ سَبْعَةُ وَ عِشْروُن حَرَفاً فَجَميعُ ما جائَتْ بِهِ الرُّسُلُ حَرْفان، فَلَمْ يَعْرِفِ النّاسُ حَتَّي الْيَوْمَ غَيرَ الْحَرْفَيْنِ، فَاِذا قامَ قائِمُنا اَخْرَجَ الْخَمْسَةَ وَ الْعِشْرينَ حَرْفاً؛ فَبَثّها فِي النّاسِ وَ ضَمَّ اِلَيْها الْحَرْفَيْنِ، حَتّي يَبُثَّها سِبْعَةُ وَ عِشرينَ حَرْفاً» (بحارالانوار، 52/336.) [علم و دانش بيست و هفت حرف (بيست و هفت شعبه و شاخه) است؛ تمام آنچه پيامبران الهي براي مردم آوردند دو حرف بيش نبود، و مردم تاكنون جز آن دو حرف را نشناخته‎اند، امّا هنگامي كه قائم ما قيام كند بيست و پنج حرف (بيست و پنج شاخه و شعبه) ديگر را آشكار مي‎سازد و در ميان مردم منتشر مي‎سازد و دو حرف را به آن ضميمه مي‎كند تا بيست و هفت حرف كامل و منتشر گردد.]
اين روايت(2) از امام صادق«عليه السلام» نقل شده مضمون آن اين است كه علم 27 حرف است و تمام آنچه پيامبران آورده‏اند دو حرف است بنابراين مردم تاكنون بيش از دو حرف از آن 27 حرف را آگاه نشده‏اند وقتي امام زمان«عليه السلام» ظاهر شود 25 حرف ديگر را هم ظاهر نموده در ميان مردم نشر مي‏دهد و در آن زمان مردم اضافه بر آن دو حرف از تمام 27 حرف آگاهي پيدا خواهند كرد و احتمالاً منظور از اينكه علم 27 حرف است علمي است كه مردم گنجايش و قابليّت آن را داشته باشند والا مي‏دانيم كه پيامبران و امامان از علومي برخوردارند كه هرگز فهمهاي مردم عادّي گنجايش تحمّل آن را ندارد و احتمالاً منظور اين است كه اگر ظرفيت انسانها را از نظر علم و آگاهي 27 حرف بدانيم 2 حرف آن تاكنون بيشتر نشر نشده و امام زمان 25 حرف ديگر را هم نشر خواهد داد و اين بيان نشر علوم و گسترش كثير علوم را در زمان ظهور ولي عصر«عليه السلام» مي‏رساند كه چگونه مردم آن زمان از علم آگاهي گسترده‏اي برخوردار خواهند شد كه علاوه بر 2 حرفي كه تا آن زمان بوده اطّلاع و آگاهي مردم به بيش از ده برابر تمام آگاهيهاي تا آن زمان افزايش خواهد يافت و اينكه 27 حرف تعبير شده احتمالاً از اين جهت است كه علوم از طريق حروف تعليم مي‏شود البته الفباي خاصّي در اين حديث مطرح نشده است.
2) بحارالانوار، مرحوم علّامه مجلسي، ج 52، ص 336، ح 73.
پرسش:
در مورد پيشرفت هايي كه در زمان امام زمان (عج ) انجام مي شود چه نظري داريد؟
پاسخ:
در روايتي از امام صادق(ع) وارد شده است كه «دانش 27 حرف است؛ پس تمام آنچه پيامبران با آن مبعوث شده‏اند، 2 حرف (از دانش است) و مردم تا امروز تنها 2 حرف از دانش را دار هستند، اما هنگامي كه قائم ما(عج) قيام مي‏كند، 25 حرف ديگر را در ميان مردم پراكنده مي‏كند و با آن دو حرف اضافه مي‏نمايد تا اينكه دانش به 27 حرف كامل مي‏شود. (بحارالانوار، ج 52، ص 336)
ظاهرا معناي اين روايت و روايات مشابه اين است كه عقول و خردهاي مردم در اين زمان پيشرفت فراواني مي‏كند. زيرا در اين دوره معنويت و تقوا بسط پيدا مي‏كند و موانع علم‏آموزي و فهم و ادراك صحيح مسدود مي‏گردد و تمامي مردم امكان مي‏يابند با تقوا ـ عامل نگهداريانسان كه باعث روشن‏بيني و فهم و درك بينا مي‏شود به تمامي اسراري علوم نزديك شوند. چنانچه در روايات حكومت امام زمان(عج) وارد شده است كه در آن زمان زنان با قرآن سخن مي‏گويند.